wassily stoel door nicolas vadilonga

wassily stoel

Op slechts 23-jarige leeftijd ontwierp Marcel Breuer -aan het Bauhaus- een stoel zo iconisch, dat het door velen gezien wordt als het belangrijkste meubelontwerp van de 20e eeuw. De Wassily stoel was de eerste stalen buisvormige stoel. Lovende reacties van onder anderen Wassily Kandinsky, publicaties in moderne magazines ontketende de moderne revolutie met stalen meubels binnenshuis als symbool van het modernisme.

de fiets als toonbeeld van design

Terugkerend -ditmaal als directeur van de timmerwerkplaats- naar het Bauhaus, kocht Marcel Breuer zijn eerste fiets. Breuer vond de fiets indrukwekkend; krachtig, licht en schijnbaar onverwoestbaar door zijn stalen buizen. Na de verhuizing van de Bauhaus kunstacademie wilde Breuer meubels ontwerpen voor het nieuwe gebouw. Hij werd hierbij geïnspireerd door de vorm van zijn fiets, en specifiek door het stuur.  De vorm van een fiets vond Breuer het toonbeeld van goede vormgeving, het was immers sinds zijn ontstaan nauwelijks veranderd.

Als sterke stalen buizen gebogen konden worden, en nog sterk genoeg bleven om te functioneren als fietsstuur en het geschikt was voor massaproductie, waarom konden hier geen meubels van gemaakt worden? Nadat Breuer geen geïnteresseerde partij voor stalen meubels kon vinden, begon Breuer aan zijn eerste prototype. Met het diameter van de fiets buis als uitgangspunt liet hij naadloos geëxtrudeerde stalenbuizen produceren door Mannesmann, waarna een loodgieter de buizen aan elkaar laste.

Breuer creëerde de eerste fauteuil van vernikkelde stalen buizen, gelast tot een frame met vier verticalen poten, met rood katoenen canvas die de zitting, rugleuning en armleuning vormde. De Wassily stoel ontbrak het aan het gewenste comfort, het miste veerkracht. Breuer bleef het ontwerp van de Wassily stoel aanpassen en perfectioneren, tot zijn definitieve versie.

het ontwerp

Het definitieve ontwerp van de Wassily stoel, was zo ontworpen dat het geheel in delen gebogen kon worden en er geen laspunten meer nodig waren. Het meubel kon zo in delen worden verchroomd en geassembleerd. Het geheel werd bij elkaar gehouden door zichtbare schroeven, moeren en slot-in-connectoren.

In het ontbreken van laspunten verschilt de vormgeving het meest met zijn eerste prototypen. Dit is gebaseerd op de esthetische gedachten van de Nederlandse kunststroming De Stijl en weerspiegeld de Bauhaus gedachte goed, waarin functionaliteit, toegankelijk en eenvoud de belangrijkste eigenschappen waren. Het meubelstuk was tevens beïnvloed door het constructivisme, waardoor visuele transparantie ontstond. De binnenruimte kon vrij  stromen, wat versterkt werd  door de glanzende metalen oppervlakken.  Dit impliceerde dat het een industrieel object was. In werkelijkheid werden echter de meeste buizen meubels met de hand in kleine oplagen geproduceerd.

model B3 of wassily stoel

Marcel Breuer gebruikte voor de naamgeving van zijn meubels een nummeringssysteem. Zo kreeg deze stoel de naam ‘model B3’. De stoel werd tientallen jaren later door de Italiaanse fabrikant Gavina opnieuw op de markt gebracht, echter ditmaal onder de naam Wassily stoel. Wassily verwijst hier naar Wassily Kandinsky een vriend en collega van Breuer. Wassily reageerde lovend toen hij de stoel zag, en kreeg een eigen exemplaar van Breuer.

Titel: Model B3
Product: Stoel
Ontwerper: Marcel Breuer
Jaar: 1925-1926 (ontworpen)
Locatie: Bauhaus kunstacademie, Dessua, Duitsland
Materiaal: vernikkeld staal en canvas (originele ontwerp)

bron v&a, phaidon
afbeelding nicolas vadilonga

Geplaatst in productvormgeving.